Dobry żart tynfa wart.
Eugenio Jofra, zanim stał się legendą hiszpańskiej sceny komików, rozpoczynał karierę jako muzyk, wspólnie z poznaną przyszłą żoną. Z czasem jednak zauważył, że to opowiadane mimochodem suchary, żarty pozornie niskich lotów, wzbudzają największe zainteresowanie. To właśnie dzięki nim zyskał ogólnokrajową, a z czasem ponadczasową sławę.
Eugenio stworzył styl nie do podrobienia: ciemne okulary, stołek barowy, ponura mina, wysoka szklanka soku pomarańczowego (z wódką?) i – co dziś nie do pomyślenia – nieodłączny papieros. Rozbawiał publiczność samą swoją obecnością, nawet zanim zdążył cokolwiek powiedzieć. Żarty opowiadał, jakby z przymusu – można odnieść wrażenie, że do końca bardziej cenił karierę muzyczną. Mimo to przeszedł do historii jako pionier hiszpańskiego stand-upu.
Twórcy filmu próbują stworzyć kompleksowy portret artysty, ukazując zarówno jego karierę, jak i rolę żony u jego boku – od samych początków. Niestety, ten zamysł skutkuje chaotyczną narracją, częstymi przeskokami czasowymi i brakiem skupienia na tym, co najciekawsze: portrecie trudnego charakteru Eugenia. Największą siłą filmu są właśnie te momenty, gdy widać, jak bardzo niełatwą był osobą – zwłaszcza w okresie największej popularności. To typowe, że lubiani scenicznie artyści bywają trudni w relacjach prywatnych.
Film wiernie oddaje realia epoki – nie tylko poprzez wszechobecny papierosowy dym. Jednak ograniczony budżet jest zauważalny: większość scen rozgrywa się w zamkniętych wnętrzach, a scenografia bywa oszczędna. Na uwagę zasługuje też świetna kreacja głównego bohatera, która spaja całość mimo budżetowych ograniczeń.
Choć formalnie trafił do polskiej dystrybucji, „Żarty i papierosy” są pokazywane jedynie na pojedynczych seansach. Wielka szkoda, bo film – mimo mankamentów – zasługuje na uwagę, nie tylko ze względu na „głupawe” suchary.
„Żarty i papierosy” to biograficzny portret Eugenia Jofry – hiszpańskiego komika, który sucharami i ponurą miną rozbawiał całą Hiszpanię. Film ukazuje zarówno jego sceniczny fenomen, jak i trudny charakter w życiu prywatnym, choć gubi się w chaotycznej narracji i pod ciężarem ograniczeń budżetowych. Mimo niedoskonałości, to ciekawa i nietypowa opowieść o cenie śmiechu i samotności artysty.
Atuty:
- ciekawa postać
- fragmenty głębszej analizy charakterologicznej
- występy sceniczne
- rodzinny podtekst
- drobiazgowa kreacja epoki
- wyrazista główna rola
Mankamenty:
- chaotyczna narracja
- przeskoki czasów
- zbyt obszerna biografia
- widoczny niski budżet
- większość scen kameralnych
- zminimalizowane postacie drugoplanowe
- słaby polski tytuł
- szczątkowa dystrybucja
Polecane dla:
- komików i stand-uperów
- amatorów sucharów
- zwolenników kompleksowych biografii
- fanów kina hiszpańskiego
- widzów ceniących filmy o relacjach
- miłośników klimatu retro
Zwiastun:
- reżyseria: David Trueba
- scenariusz: David Trueba, Albert Espinosa
- obsada: David Verdaguer, Carolina Yuste, Marina Salas, Pedro Casablanc, Ramon Fontserè, Candela Serrat, Manel Barceló, Marina San José, Anna Azcona
tytuł oryginalny: Saben aquell
produkcja: Hiszpania
rok: 2023
gatunek: biografia rodzinno-komiczna
premiera: 18 lipca 2025 roku (ze szczątkową dystrybucją)
dystrybutor: AP Mañana
obejrzane: w piątek, 1 sierpnia 2025 roku, o godzinie 19:00, w kinie Kinoteka