Kłamstwo obiegnie dookoła połowę świata, zanim prawda zdąży włożyć buty. A śmierć nadchodzi w połowie życia.
Karel Beran (Ondřej Vetchý), doświadczony czeski reporter radiowy, relacjonuje z arabskiego Kamburu burzliwy przebieg procesu wyborczego. Jego żona, dziennikarka Marta (Tatiana Dyková), bada lokalną aferę dotyczącą wszczepiania chipów podczas operacji szpitalnych i nawiązuje bliższą relację z młodszym kolegą Khaledem (Jordan Háj).
Punkt wyjścia jest intrygujący, a szybki rozwój wydarzeń przeradza film z komediodramatu w farsę pełną komediowych omyłek. Scenariusz utrzymuje spójność, jednocześnie traktując bohaterów z empatią – widz nie ma poczucia, że stają się obiektem drwin. Humor wynika raczej z otaczającej ich rzeczywistości niż z samych postaci. To istotne, bo odbiorcami filmu są de facto ci sami, którzy w rzeczywistości często naiwnie wierzą w transmitowany przekaz – dzięki temu film bawi, a jednocześnie skłania do refleksji nad własną percepcją informacji.
Pomimo absurdalnego charakteru, „Stan wyjątkowy” porusza aktualne kwestie społeczne: wpływ mediów masowych, fake newsy, spiskowe teorie dziejów, kreowanie korespondentów na bohaterów. W tle poważne wątki mocno wybrzmiewają, czyniąc film czymś więcej niż lekką komedią. Jedynie wątki drugoplanowe, jak spiskowa teoria inwigilacji społeczeństwa, bywają zbyt szybko wygaszane, co jest szczególnie ciekawe w kontekście niedawnej pandemii koronawirusa.
Jan Hřebejk, reżyser ostatnio mniej aktywny a dawniej jeden z liderów czeskiej reżyserii, gwarantuje inteligentny humor i wychwytuje absurdy współczesności. Film jest energiczny, wyrazisty i spójny, a teatralny charakter niektórych scen podkreśla artystyczny koncept. Liczne aforyzmy nadają mu głębszy, egzystencjalny wymiar. W czasach spadku zainteresowania kinem czeskim „Stan wyjątkowy” dostępny jest głównie w kinach studyjnych.
Na szczególną uwagę zasługuje filmowe zagadnienie realizacji dźwięku. Nawet jeśli nie jest tak kluczowe w medium wizualnym jak w radiu, to opracowano je z najwyższą starannością – sceny „korespondencji z frontu (kuchni)” są pod względem dźwiękowym genialne, a przy okazji pokazują, jak łatwo oszukać odbiorcę.
„Stan wyjątkowy” to absurdalna komedia ocierająca się o farsę, pełna poważnych podtekstów i inteligentnego humoru. Hřebejk łączy doświadczenie reżyserskie z wyrazistym stylem, a realizacja dźwięku stanowi istotny element filmu, podkreślając temat manipulacji odbiorcą. Film zasługuje na uwagę zarówno ze względu na treść, jak i formę, choć ograniczona dystrybucja sprawia, że dostępny jest tylko w kinach studyjnych, a dla wielu widzów pozostaje nieznany.
Atuty:
- inteligentne poczucie humoru
- wyrazistość bohaterów
- dobre tempo
- wiele ciekawych pomysłów
- poważniejsze podteksty w tle
- liczne aforyzmy
- realizacja dźwięku na potrzeby kluczowego motywu
- chemia aktorska
- umiejętne łączenie humoru i powagi
- nawiązanie do spiskowych teorii szerzonych w trakcie pandemii
Mankamenty:
- momentami przeszarżowany absurd
- niektóre wątki drugoplanowe wyciszane
- wyczuwalna teatralność
- nie wszystkie żarty zrozumiałe
- zbyt szybkie dialogi
- brak promocji i niszowa dystrybucja
Polecane dla:
- fanów czeskiego poczucia humoru
- widzów gustujących w absurdalnych scenariuszach
- dziennikarzy, radiowców i realizatorów dźwięku
- kochających filmy Jana Hřebejka
- odbiorców zainteresowanych tematami społecznymi i medialnymi
- osób szukających filmu łączącego humor z refleksją
Zwiastun:
- reżyseria: Jan Hřebejk
- scenariusz: Milan Tesar
- obsada: Ondřej Vetchý, Tatiana Dyková, Jordan Háj, Jaroslav Plesl, Jana Plodková, Jaroslava Pokorná, Borek Slezácek, Ivana Wojtylová, Kateřina Brožová
tytuł oryginalny: Výjimečný stav
produkcja: Czechy
rok: 2024
gatunek: komedia miłosno-dźwiękowa
premiera: 25 lipca 2025 roku
dystrybucja: Aurora Films
obejrzane: we wtorek, 12 sierpnia 2025 roku, o godzinie 20:45, na małej sali kina Elektronik