„Szpilka”: kariera patoboksera (ocena: 7/10 — za ŚWK)
Od chuligana do narkomana.
Artur Szpilka przeszedł długą drogę życiową. Od trudnego dzieciństwa z samobójstwem ojca, więzieniem matki i pobytem w sierocińcu, poprzez własne błędy życiowe: chuligaństwo kiboli i pobyt w więzieniu, po sukcesy na ringu bokserskim, walkę o zawodowe mistrzostwo świata i ustabilizowanie sytuacji miłosnej. Skandalista, wielki (niespełniony?) talent bokserski, serce do walki, trudny charakter.
O Szpilce powstała książka, która w kompleksowy sposób ukazuje tę barwną, wieloznaczną i kontrowersyjną postać. Film skupia się na dwóch aspektach: rodzinnym i bokserskim. Ten pierwszy to przede wszystkim trauma po samobójstwie ojca, silne więzy z siostrą oraz trudne interakcje z matką. Ostatecznie Szpilka znajduje miłość swojego życia – jego partnerka jest wyraźnie uwypuklona w drugiej części produkcji. Głównym tematem jest kariera bokserska: z jednej strony błyskotliwa, bo wyniosła protagonistę do walk o dużą stawkę na największych arenach, z drugiej strony – w opinii wielu krytyków – niespełniona i zmarnowana błędnymi decyzjami.
Wasilewski
Produkcja stara się być obiektywna. Oddaje głos zarówno samemu bohaterowi, jak i wielu, którzy krytykowali jego decyzje albo są z nim obecnie skłóceni. Na ważną postać wyrasta promotor Andrzej Wasilewski – twórca błyskotliwej kariery, a obecnie skłócony ze Szpilką. Ważne są też fachowe wypowiedzi trenerów bokserskich.
Książka
Skupiając się na dwóch głównych wątkach, film pomija wiele innych, dla których znalazło się miejsce w książce. To może rozczarować część widzów. Dzięki takiej formule dokument jest jednak spójny, ma odpowiednie tempo i metraż dostosowany do produkcji filmowej.
Boks
Przyjęta konwencja „gadających głów” tym razem się sprawdza, co zawdzięcza doborowi postaci oraz treści. Uzupełniają ją urywki z życia codziennego, fragmenty walk i impresje z ważnych dla Szpilki miejsc. Dokument jest poprawnie zmontowany, ma ustalony rytm narracyjny. Ogląda się go dobrze, i to niezależnie od znajomości i sympatii do bohatera.
Dystrybucja
Niestety produkcja nie znalazła szerszej dystrybucji. Jest pokazywana raczej na pojedynczych seansach. To może dziwić, bo wiele mniej udanych dokumentów na siłę wprowadzanych jest do kinowej dystrybucji.
Obiektywność
„Szpilka” pokazuje, że można zrobić obiektywny dokument ukazujący postać z różnych perspektyw, zostawiając widzowi finalną ocenę postaw moralnych.
Atuty:
- barwna postać protagonisty
- szerokie spektrum wypowiedzi
- kompozycja narracyjna
- szczerość wypowiedzi
- próba przedstawienia obiektywnego obrazu
- dużo boksu
- poprawny montaż
- mocne pokazanie wątku wychodzenia z dołka psychicznego
- rola kobiet
- wykorzystanie materiałów archiwalnych i nagrań z walk
- brak nachalnego patosu
- spójny, wyrazisty portret środowiska kibolsko-bokserskiego
Mankamenty:
- pominięcie wielu aspektów życia
- momentami zbyt wygładzony
- niewielkie osadzenie bohatera w szerszym kontekście polskiego boksu i MMA
- powtarzalność niektórych wypowiedzi
- oszczędna warstwa muzyczna
- konwencja gadających głów
- ograniczona dystrybucja kinowa
Polecane dla:
- amatorów obiektywnych biografii
- ciekawych trudnych przeżyć życiowych
- interesujących się psychologią sportu i kulisami szatni
- śledzących polskie kino dokumentalne
- czytelników książki „Zawsze ten sam. Szpila”
- osób ciekawych tematu wychodzenia z kryzysu psychicznego
- pracujących z młodzieżą z tzw. „trudnych środowisk”
- akceptujących format „gadających głów”
- kibiców sportowych
- bokserów
- kiboli Wisły Kraków
- matek, sióstr i partnerek
Zwiastun:
- reżyseria, scenariusz: Filip Dzierżawski
- zdjęcia: Adam Palenta
- montaż: Andrzej Dzierżawski
- występują: Artur Szpilka, Anna Szpilka, Jolanta Szpilka-Ziemiecka, Kamila Wybrańczyk, Andrzej Wasilewski, Władysław Ćwierz, Zbigniew Raubo, Fiodor Łapin
produkcja: Polska
gatunek: dokument biograficzno-sportowy
rok: 2025
polska premiera kinowa: 24 października 2025
dystrybucja: Next Film